Italy vs Spain for expats

Complex — EU-burgers hebben geen visum nodig, maar moeten hun verblijf registreren bij de lokale autoriteiten. Niet-EU-burgers hebben vooraf een visum nodig en moeten binnen acht werkdagen een permesso di soggiorno aanvragen. Raadpleeg altijd de officiële Italiaanse instanties voor de meest actuele vereisten.

Gematigd — Voor EU/EER-burgers is verhuizen naar Spanje relatief eenvoudig; zij moeten zich registreren voor een groene kaart. Niet-EU-burgers hebben een specifiek visum nodig, zoals een werk-, studenten- of non-lucratief visum. Houd rekening met een waarborgsom van één maand huur bij het huren van een woning.

Buitenlanders die van plan zijn langer dan 90 dagen in Italië te verblijven, hebben over het algemeen eerst een nationaal visum (type D) nodig en daarna een permesso di soggiorno (verblijfsvergunning) na aankomst; EU/EER-burgers zijn meestal vrijgesteld van een visum, maar ze moeten zich lokaal registreren als ze langdurig verblijven.

Voor verhuizing zijn de belangrijkste vergunningsroutes in 2026 werk, zelfstandig ondernemerschap, studie, gezinshereniging, verblijf naar keuze, investeerder, digital nomad/remotewerker en gronden voor speciale bescherming of humanitaire redenen. Tijdelijke vergunningen zijn over het algemeen gekoppeld aan het doel van het verblijf en zijn meestal geldig voor ongeveer 1–2 jaar, hoewel sommige categorieën korter of langer zijn.

• Werk: voor mensen met een Italiaans arbeidsaanbod, overplaatsing binnen een bedrijf of bepaalde zeer gekwalificeerde functies; de typische vergunningsduur is tot 2 jaar voor regulier werk, en de blauwe kaart/andere specialistenroutes kunnen afwijken.
• Zelfstandig ondernemerschap: voor freelancers, ondernemers en sommige professionals; de typische geldigheidsduur is tot 2 jaar, onder voorbehoud van inkomens- en licentievereisten.
• Studie: voor inschrijving aan een universiteit of voor een opleiding; de typische geldigheidsduur is ongeveer 1 jaar, verlengbaar voor de duur van de studie.
• Gezinshereniging: voor echtgenoten en afhankelijke familieleden van een rechtmatig verblijvende; de typische geldigheidsduur is ongeveer 2 jaar.
• Verblijf naar keuze: voor financieel onafhankelijke personen, vaak gepensioneerden, die niet in Italië werken; deze route vereist doorgaans aanzienlijk passief inkomen en wordt gebruikt voor langdurig verblijf.
• Investeerder: voor kwalificerende investeringen; één bron noemt een minimum van €250.000 voor sommige investeringsroutes in 2026, hoewel de exacte drempels afhankelijk zijn van de investeringscategorie.
• Digitale nomade / remote worker: beschikbaar sinds 2024 voor remote werknemers of freelancers die voldoen aan inkomens- en kwalificatieregels; één gids uit 2026 zegt dat het over het algemeen 1 jaar, verlengbaar is.
• Waar aanvragen: buiten Italië wordt het visum meestal aangevraagd bij het Italiaanse consulaat/ambassade; na aankomst wordt de verblijfsvergunning ingediend bij de lokale Questura (politiehoofdkwartier).

In 2026 is de personenbelasting voor ingezetenen in Italië het progressieve IRPEF-systeem met drie nationale schijven: 23% tot €28.000, 33% van €28.001 tot €50.000, en 43% boven €50.000. Het middentarief is door de Begrotingswet 2026 verlaagd van 35% naar 33%, en de belasting in de eerste schijf bij €28.000 bedraagt €6.440, terwijl de belasting bij €50.000 vóór lokale opslagen €13.700 bedraagt.

Voor nieuwkomers belast Italië u doorgaans als ingezetene als u het grootste deel van het belastingjaar in het lokale bevolkingsregister staat ingeschreven, of als uw gewone verblijfplaats of het middelpunt van uw levensbelangen in Italië ligt; de exacte fiscale woonplaats kan in grensoverschrijdende gevallen ook afhangen van verdragsregels. Ingezetenen worden belast over hun wereldwijde inkomen, terwijl niet-ingezetenen voornamelijk worden belast over inkomsten uit Italiaanse bron.

• Lokale opslagen: regionale en gemeentelijke opslagen worden bovenop de IRPEF geheven; gerapporteerde percentages liggen ongeveer tussen 0,7%–3,33% voor de regionale opslag en tot ongeveer 0,9% voor de gemeentelijke opslag.
• Sociale premies: werknemers, zelfstandigen en bepaalde professionals moeten daarnaast ook verplichte sociale premies afdragen; deze staan los van de IRPEF en kunnen de totale belastingdruk aanzienlijk verhogen.
• Regelingen voor nieuwkomers: Italië kent speciale regelingen voor sommige werknemers die naar Italië komen en voor zeer mobiele belastingplichtigen; deze staan los van de gewone IRPEF en moeten per geval worden beoordeeld, omdat de voorwaarden en de hoogte van de voordelen door de wet kunnen worden gewijzigd.
• Dubbele belasting: de belastingverdragen van Italië en de regels voor buitenlandse belastingverrekening kunnen dubbele belasting over inkomsten die zowel in Italië als in het buitenland worden belast, verminderen, maar de exacte uitkomst hangt af van het verdrag, het type inkomen en de fiscale woonplaats.

Voor verhuisplanning is de praktische conclusie dat het nominale IRPEF-tarief voor 2026 slechts een deel van de rekening is: de fiscale woonplaats, lokale opslagen en sociale premies kunnen de effectieve belastingdruk aanzienlijk beïnvloeden.

De typische maandelijkse kosten van levensonderhoud in Italië in 2026 variëren sterk per stad, waarbij Milaan en Rome meestal aan de bovenkant zitten en kleinere zuidelijke steden lager. Voor een alleenstaande die naar een grote stad verhuist, is een realistisch budget vaak rond de €1.600–€2.300 per maand, terwijl kleinere of middelgrote steden lager kunnen liggen. De onderstaande cijfers zijn bij benadering en gebaseerd op kostengidsen en marktschattingen voor 2026.

• Huur, 1-slaapkamerappartement in het centrum: ongeveer €900–€1.500 per maand in Rome en €1.100–€1.800 in Milaan; in goedkopere steden zoals Napels of Turijn ongeveer €650–€950.
• Nutsvoorzieningen: ongeveer €125–€220 per maand voor elektriciteit, verwarming/koeling, water en afval; internet kost vaak nog eens €25–€35.
• Boodschappen: ongeveer €250–€350 per maand voor één persoon die thuis kookt, met hogere kosten in grotere steden.
• Vervoer: een maandabonnement voor het openbaar vervoer kost doorgaans ongeveer €35–€55, afhankelijk van de stad; in sommige steden ligt het lager, terwijl Milaan vaak aan de bovenkant zit.
• Gemiddeld nettosalaris: het gemiddelde Nederlandse netto maandsalaris wordt in 2026 vaak genoemd op ongeveer €1.700–€1.900, hoewel het daadwerkelijke nettoloon sterk varieert per sector, regio en functieniveau.

In de praktijk is huur meestal de grootste kostenpost, en centrale appartementen in Milaan kunnen de totale maandelijkse uitgaven ruim boven €2.500 brengen. In middelgrote steden kan een alleenstaande huurder die bescheiden leeft, dichter bij €1.400–€1.900 per maand in totaal blijven.